Psychopedagogika - aspekty pedagogiczne

języki obce
obowiązkowe
uprawnienia pedagogiczne

Celem zajęć jest ogólne przygotowanie studentów w zakresie psychologiczno-pedagogicznym - prezentacja teoretycznych podstaw wychowania oraz kluczowych zagadnień i problemów związanych z pracą nauczyciela języka obcego w szkole.

Zajęcia przeznaczone dla studentów pierwszego roku studiów, I stopnia na kierunku germanistyka, którzy poznają podstawy psychopedagogiki z ukierunkowaniem na naukę języków obcych.

Zajęcia stanowią element przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela języka niemieckiego na wszystkich etapach edukacyjnych (Moduł B Rozporządzenia MNiSzW z dnia 25 lipca 2019 r.).

Student posiada znajomość języka niemieckiego na poziomie B2+ wg ESOKJ.

* W przypadku braku możliwości prowadzenia zajęć w formie stacjonarnej, zajęcia będą odbywać się przy użyciu narzędzi komunikacji na odległość (Google Meet).

w sali

Przedmiot obowiązkowy poświęcony ogólnemu przygotowaniu psychologiczno-pedagogicznemu. Obejmuje opanowanie podstawowej wiedzy i umiejętności z zakresu pedagogiki (z elementami pedagogiki specjalnej). Związany z procesami wychowania, uczenia się i nauczania, ze szczególnym uwzględnieniem nauki języków obcych.

Podczas wykładu będą omawiane następujące zagadnienia:

1. system oświaty

2. rolę nauczyciela i koncepcje pracy nauczyciela

3. wychowanie w kontekście rozwoju

4. zasady pracy opiekuńczo-wychowawczej nauczyciela

5. sytuacja uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

6. zasady pracy z uczniem z trudnościami w uczeniu się

7. doradztwo zawodowe

* W przypadku braku możliwości prowadzenia zajęć w formie stacjonarnej, zajęcia będą odbywać się przy użyciu narzędzi komunikacji na odległość (Google Meet).

Celem wykładu jest prezentacja teoretycznych podstaw wychowania oraz kluczowych zagadnień i problemów związanych z pracą nauczyciela języka niemieckiego w szkole. Podczas kursu poruszone zostaną następujące zagadnienia: teoria i wiedza naukowa w pedagogice oraz ich związek z modelami edukacyjnymi; podstawy ontologiczne nauczania; nauczycielska odpowiedzialność za świadomy wybór metod i narzędzi edukacyjnych; teorie rozwoju człowieka a koncepcje pedagogiczne; transmisja wartości, formowanie i socjalizacja jako celowe i ukryte działanie edukacyjne; indywidualizacja i personalizacja nauczania oraz edukacja włączająca; uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole ogólnodostępnej; uczniowie wymagający wsparcia w zakresie funkcjonowania (ze względów kulturowych, rozwojowych, itd.); uwarunkowania instytucjonalne szkoły; struktura systemu edukacyjnego w Polsce na tle wybranych systemów na świecie; ustawa o systemie oświaty; podział kompetencji pracowników i organów szkolnych, dokumentacja szkolna; wielospecjalistyczne zespoły i formy ich współpracy; rola nauczyciela i etyka zawodowa; współpraca nauczyciela z rodzicami ucznia oraz innymi osobami i podmiotami wspierającymi ucznia; charakterystyka wybranych modeli edukacyjnych; alternatywne formy edukacji; zasady pracy z uczniem z trudnościami w uczeniu się, w kontekście uczenia się języka niemieckiego; uczenie się przez całe życie.

Bovet, G. / Huvendiek, V. (2011) Leitfaden Schulpraxis. Berlin.

Fontana, D. (1998) Psychologia dla nauczyciela. Poznań.

Knieja, J. / Piotrowski, S. (2011) Nauczanie Języka obcego a specyficzne potrzeby uczących się. Lublin.

Komorowska, H. (2011) Nauka języka obcego w perspektywie ucznia. Warszawa.

Kwieciński Z. / Śliwerski B. (Hrsg.) (2003), Pedagogika, tom I, II, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kwieciński Z. / Śliwerski B. (Hrsg.) (2019), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Lefrançois, G. R. (2006) Psychologie des Lernens. Heidelberg.

Michońska-Stadnik, A. / Wąsik, Z. (2008) Nowe spojrzenia na motywację w dydaktyce języków obcych. Wrocław.

Mietzel G, (2002), Wege in die Entwicklungspsychologie – Kindheit und Jugend. Belz / PVU, Weinheim.

Mietzel, G. (2007) PädagogischePsychologie des Lernens und Lehrens. Göttingen.

Pawlak, M. (2004) Autonomia w nauce języka obcego. Poznań - Kalisz.

Woolfolk, A. (2008) Pädagogische Psychologie. München.

Zawadzka, E. (2004) Nauczyciele języków obcych w dobie przemian. Kraków.

Zawadzka-Bartnik, E. (2010) Nauczyciel języków obcych i jego niepełnosprawni uczniowie. Kraków.

Zgodnie z Polską Ramą Kwalifikacji oraz zgodnie z Rozporządzeniem MNiSzW z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela student osiąga następujące efekty uczenia się:

W zakresie wiedzy student zna i rozumie:

- język krajów niemieckiego obszaru językowego i jego specyfikę oraz jest świadomy interferencji między językiem ojczystym i niemieckim (P6S_WG/ K_W03);

- podstawową terminologię z zakresu pedagogiki oraz procesy nauczania/uczenia się języka niemieckiego w wybranych kontekstach edukacyjnych na wszystkich etapach edukacyjnych (P6S_WG/ P6S_WK/ K_W04);

- organizację, strukturę i funkcjonowanie systemu oświaty w Polsce na tle wybranych systemów na świecie, podstawowe zagadnienia prawa oświatowego (ustawa Prawo Oświatowe, podstawa programowa, rozporządzenia regulujące funkcjonowanie systemu oświaty), znaczenie szkoły jako instytucji edukacyjnej, cele i funkcje edukacji szkolnej, modele współczesnej szkoły, w tym alternatywne formy edukacji, ukryty program szkoły, prawo wewnątrzszkolne i dokumentację szkolną (B.2.W1);

- rolę nauczyciela i etykę zawodową, prawa i obowiązki nauczyciela, zakres i znaczenie współpracy nauczyciela z rodzicami ucznia oraz innymi osobami i podmiotami wspierającymi ucznia; samorozwój i koncepcję uczenia się przez całe życie w kontekście zawodu nauczyciela języka niemieckiego (B.2.W2);

- wychowanie w kontekście rozwoju, istotę i funkcje wychowania oraz proces wychowania, jego strukturę, właściwości i dynamikę; teorie rozwoju człowieka a koncepcje pedagogiczne, pomoc psychologiczno-pedagogiczną w szkole, znaczenie współpracy rodziny ucznia i szkoły oraz szkoły ze środowiskiem pozaszkolnym; zadania i funkcjonowanie wielospecjalistycznych zespołów oraz formy ich współpracy (B.2.W3);

- zasady pracy opiekuńczo-wychowawczej nauczyciela, obowiązki nauczyciela jako wychowawcy, nauczycielską odpowiedzialność za świadomy wybór metod i narzędzi edukacyjnych; transmisję wartości, formowanie i socjalizację jako celowe i ukryte działanie edukacyjne; indywidualizację i personalizację nauczania oraz edukację włączającą (inkluzję), specyfikę funkcjonowania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole ogólnodostępnej; problemy uczniów wymagających wsparcia w zakresie funkcjonowania (ze względów kulturowych, rozwojowych, itd.) oraz możliwości ich wspierania (B.2.W4);

- specjalne potrzeby edukacyjne uczniów i ich uwarunkowania, zakres ich diagnozy funkcjonalnej, metody i narzędzia stosowane w diagnozie, konieczność dostosowywania procesu kształcenia do specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów (B.2.W5);

- zasady pracy z uczniem z trudnościami w uczeniu się (w kontekście uczenia się języka niemieckiego); przyczyny i przejawy trudności w uczeniu się, zapobieganie trudnościom w uczeniu się i ich wczesne wykrywanie, specyficzne trudności w uczeniu i sposoby ich przezwyciężania; zasady dokonywania diagnozy nauczycielskiej i techniki diagnostyczne w pedagogice (B.2.W6);

- zasady i uwarunkowania wspomagania ucznia w projektowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej, metody i techniki określania potencjału ucznia oraz potrzebę przygotowania uczniów do uczenia się przez całe życie (B.2.W7).

W zakresie umiejętności student potrafi:

- wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje oraz rozwijać umiejętności badawcze z zakresu psychopedagogiki (P6S_UW/ P6S_UO/ K_U02);

- posługiwać się językiem niemieckim zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, przygotowywać typowe prace pisemne, wystąpienia ustne i projekty w języku niemieckim w zakresie glottodydaktyki, dotyczące zagadnień szczegółowych, z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych, a także różnych źródeł (P6S_UK/ K_U04);

- wybrać program nauczania zgodny z wymaganiami podstawy programowej i dostosować go do potrzeb edukacyjnych uczniów (B.2.U1);

- zaprojektować ścieżkę własnego rozwoju zawodowego (B.2.U2);

- formułować oceny etyczne związane z wykonywaniem zawodu nauczyciela (B.2.U3);

- nawiązywać współpracę z nauczycielami oraz ze środowiskiem pozaszkolnym (B.2.U4);

- rozpoznawać sytuację zagrożeń i uzależnień uczniów (B.2.U5);

- zdiagnozować potrzeby edukacyjne ucznia i zaprojektować dla niego odpowiednie wsparcie (B.2.U6);

- określić przybliżony potencjał ucznia i doradzić mu ścieżkę rozwoju (B.2.U7).

W zakresie kompetencji społecznych student jest gotów do:

- współdziałania i pracy w grupie, przyjmując w niej różne role, oraz określenia priorytetów służących realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (P6S_KK/ P6S_KR/ K_K01);

- uczestnictwa w życiu kulturalnym krajów niemieckiego obszaru językowego, korzystając z różnych mediów i różnych jego form (PS6_KR/ K_K02);

- okazywania empatii uczniom oraz zapewniania im wsparcia i pomocy (B.2.K1);

- profesjonalnego rozwiązywania konfliktów w klasie szkolnej lub grupie wychowawczej (B.2.K2);

- samodzielnego pogłębiania wiedzy pedagogicznej (B.2.K3);

- współpracy z nauczycielami i specjalistami w celu doskonalenia swojego warsztatu pracy (B.2.K4).

Ocena wystawiana jest na podstawie obecności i wyniku końcowego egzaminu pisemnego (w formie testu - min. 60% możliwych do uzyskania punktów).

* Forma i kryteria zaliczenia przedmiotu mogą ulec zmianie w zależności od aktualnej sytuacji epidemicznej. Równoważne warunki zaliczenia zostaną ustalone zgodnie z wytycznymi obowiązującymi na Uniwersytecie Warszawskim, w porozumieniu z uczestnikami zajęć.

Wykład jest elementem przygotowania do praktyki psychologiczno-pedagogicznej w wymiarze 30h w szkole podstawowej i szkole ponadpodstawowej.