Przedmioty do wyboru na studiach drugiego stopnia na kierunku geologia poszukiwawcza (grupa przedmiotów zdefiniowana przez Wydział Geologii)

Semestr zimowy 2025/26

• Wykład - 30 godzin

Cykl wykładów podkreśla szczególnie ważną rolę jaką odgrywają procesy biologiczne w globalnym obiegu materii w biosferze, wpływające na zróżnicowane losy naturalne poszczególnych pierwiastków, które tworzą urozmaicone środowisko życia zarówno na lądzie, oceanach jak i w atmosferze. Podkreślona jest olbrzymia moc gospodarczej działalności człowieka, który może wpłynąć na globalne tempo obiegu wielu pierwiastków modyfikując jednocześnie (często nieświadomie) warunki klimatyczne na Ziemi lub powodując zagrożenie przez wprowadzenie do obiegu ksenobiotyków lub substancji powodujących nieprzewidywalne a groźne reakcje dla przyrody. Historia wykształcenia się określonego obiegu pierwiastków na Ziemi analizowana jest w aspekcie geologicznym i często porównywana z innymi obiektami naszego Układu Słonecznego.

Semestr letni 2024/25

• Praktikum - 15 godzin

Włączenie się w organizację pikniku naukowego merytorycznie związanego z obchodami Światowego Dnia Wody pod hasłem „Ochrona lodowców”.

W ramach wydarzenia Studenckie Koło Hydrogeologów oraz Pracownicy Katedry Hydrogeologii i Geofizyki przygotowują i będą obsługiwać stoisko naukowe związane z zagadnieniami hydrogeologicznymi dedykowanymi różnym grupom wiekowym (dzieci, młodzież, dorośli). Przygotowaliśmy demonstrację modelu przepływu wody w sytuacji intensywnego poboru, demonstrację modelu obrazującego możliwość gromadzenia wody, demonstrację modelu obrazującego przepływ wody w czasach starożytnych (śruba Archimedesa), pomiary odczynu i przewodności wody i różnych płynów. Dla młodszych uczestników przewidzieliśmy udział w rozwiązywaniu krzyżówek i rebusów. Dla najmłodszych przygotowaliśmy kolorowanki.

Semestr zimowy 2025/26

• Wykład fakultatywny - 30 godzin

Nowatorski wykład będący wprowadzeniem do paleobiologii ewolucyjnej kręgowców i dynamiki transformacji ewolucyjnych pod kątem funkcjonalnym i środowiskowym. Przedmiot omawia zjawisko konwergencji ewolucyjnej (ewolucji zbieżnej), kładąc szczególny nacisk na podejście aktualistyczne w badaniach paleontologicznych, w myśl zasady „teraźniejszość kluczem do przeszłości”. Przedstawione zostaną powiązania między adaptacjami morfologicznymi kopalnych i współczesnych kręgowców, oraz ich funkcją w określonych (takich samych lub zbliżonych) warunkach ekologicznych na przestrzeni milionów lat. Głównym celem kursu jest zaznajomienie słuchaczy z plastycznością i ograniczeniami ewolucji konwergentnej. Wykład prowadzony jest z punktu widzenia paleontologii i zmian środowiskowych w różnych epokach geologicznych. Stanowi doskonałe uzupełnienie wiedzy dla studentów geologii, paleontologii czy biologii.

Semestr zimowy 2024/25

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Semestr zimowy 2025/26

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Wykład stanowi prezentację ważniejszych kamieni szlachetnych i ozdobnych widzianych oczyma mineraloga. Dla każdego kamienia jubilerskiego zostanie podana charakterystyka fizyko-chemiczna, własności zdobnicze, powstawanie i występowanie w przyrodzie, lokalizacja ważniejszych złóż i rynek kamieni, typy szlifu, metody poprawiania jakości i naśladownictwo oraz sposoby ich identyfikacji. Dla najważniejszych kamieni szlachetnych dodatkowo będzie pokazana ich rola w historii oraz często burzliwe dzieje sławnych klejnotów.

Semestr zimowy 2024/25

• Wykład monograficzny - 15 godzin

Semestr zimowy 2025/26

• Wykład monograficzny - 15 godzin

Wykład prowadzony jest w wymiarze 1 godz./tydz. W ramach zajęć omawiane są:

- zasady wyboru metod geofizycznych stosowanych w kartografii,

- warunki geologiczne i parametry metodyczne wpływające na jakość wyników geofizycznych.

- interpretacja geologiczna danych geofizycznych.

- geofizyka stratygraficzna.

- kryteria wyznaczania stref zaburzeń tektonicznych na przekrojach geofizycznych.

- znaczenie danych geofizycznych w opracowaniu teorii tektoniki plyt.

- badania geofizyczne w rozpoznaniu stref nieciągłości Moho i Conrada.

Semestr letni 2024/25

• Kurs terenowy - 30 godzin

Przedmiot do wyboru poświęcony historii geologicznej Karpat, a w szczególności wydarzeniom i procesom naturalnym, które ukształtowały budowę wgłębną i formę powierzchniową Tatr, Pienin oraz Podhala i Spiszu. Przedmiot jest realizowany w formie kursu terenowego - wycieczek pieszych wzdłuż transektów geologicznych oraz zajęć kameralnych przy odsłonięciach skał.

Zajęcia prezentują wiedzę z zakresu geologii regionalnej, a ich uczestnicy zapoznają się z głównymi typami facjalnymi utworów i charakterem struktur tektonicznych w różnych jednostkach.

W trakcie kursu uczestnicy wykonują samodzielnie dokumentację procesów, obiektów i okazów geologicznych. Dokumentacja w postaci raportu stanowi podstawę zaliczenia przedmiotu.

Semestr letni 2024/25

• Praktikum - 30 godzin

Geotermia niskotemperaturowa (GNE) aktualnie przeżywa intensywny rozkwit, ponieważ tego typu systemy grzewcze mogą być stosowane nawet w niewielkich inwestycjach typu dom jednorodzinny. Z drugiej strony GNE jest jednym z odnawialnych źródeł energii (OZE). Wykorzystanie niskotemperaturowego ciepła ziemi umożliwiają urządzenia zwane powszechnie pompami ciepła. W ramach zajęć studenci zdobędą wiedzę na temat procesów i zjawisk wpływających na transport ciepła w skorupie ziemskiej, właściwości termomechaniczne skał. Zapoznają się z technologicznymi możliwościami pozyskania energii geotermalnej oraz potencjalnymi zagrożeniami, jakie stanowią one dla środowiska gruntowo-wodnego. Zdobytą wiedzę wykorzystają w praktyce w czasie realizacji projektów. Przewiduje się również wizyty studyjne mające na celu zapoznanie się z laboratoryjnymi i polowymi metodami badawczymi właściwości termomechanicznych utworów skalno-gruntowych.

Semestr zimowy 2025/26

• Wykład - 30 godzin

Wykład stanowi rozbudowany wstęp do zagadnień związanych ze ukształtowaniem się i rozwojem składu chemicznego Kosmosu, ze szczególnym uwzględnieniem Układu Słonecznego. Prezentowane tematy obejmują: 1) „gwiezdny pył” – synteza pierwiastków w gwiazdach, materiał presolarny, procesy rozdziału pierwiastków pomiędzy fazy tworzące mgławicę, z której utworzył się Układ Słoneczny, 2) „meteoryty” – systematyczny przegląd składu chemicznego obiektów pozaziemskich (Słońce, meteoryty, asteroidy, Księżyc, Mars), wykorzystanie narzędzi geochemicznych do badań procesów zachodzących na wczesnych etapach istnienia Układu Słonecznego, 3) „wnętrze Ziemi” – skład chemiczny całej Ziemi, jądra, płaszcza i skorupy ziemskiej, hipotezy wyjaśniające obecnie obserwowane zróżnicowanie składu chemicznego wewnętrznych geosfer, współczesne poglądy na powstanie i rozwój skorupy ziemskiej.

Semestr zimowy 2025/26

• Wykład - 30 godzin

Wykład prezentuje problematykę hydrogeologii regionalnej wymienionych w tytule rejonów geologiczno-geograficznych, ze szczególnym uwzględnieniem wzajemnych zależności reżimów hydrogeologicznych tych obszarów oraz wynikającego z tych zależności wpływu na ochronę wód powierzchniowych i podziemnych oraz współczesne wykorzystanie zasobów tych wód przez człowieka.

Semestr zimowy 2024/25

• Wykład - 15 godzin

Podstawowe pojęcia i terminologia z dotycząca izotopów promieniotwórczych w środowisku (powietrze, woda, skały). Frakcjonowanie izotopów trwałych i promieniotwórczych w procesach przyrodniczych. Metody pomiarowe. Interpretacja wyników badań nuklidów promieniotwórczych w wodach. Zastosowanie wyników oznaczeń izotopów promieniotwórczych w badaniach naukowych i aplikacyjnych o znaczeniu użytkowym. Prezentacja przykładów.

Rok akademicki 2024/25

• Tutorial - 16 godzin

Prezentacja szerokiego spektrum metod stosowanych w badaniach osadów czwartorzędowych. Zostaną przedstawione teoretyczne zasady wykonania każdej z metod, ich wartość interpretacyjna, w szczególności w kontekście badań paleoklimatycznych, dynamiki procesów oraz ich ograniczenia. Samodzielne przeprowadzenie wybranych analiz i prezentacja uzyskanych wyników.

Semestr letni 2024/25

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Semestr zimowy 2025/26

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Wykład prezentuje problematykę ochrony przyrody nieożywionej na przykładach parków narodowych w Polsce i na Świecie.

Semestr letni 2024/25

• Praktikum - 30 godzin

Niniejszy kurs jest o tym, w jaki sposób bada się kopalne środowiska na podstawie szczątków wymarłych organizmów.

Przedmiot prowadzony jest w formie konwersatorium łączącego formę wykładu, referatu studenckiego i panelu dyskusyjnego.

Semestr letni 2024/25

• Praktikum - 30 godzin

Celem przedmiotu jest praktyczne zapoznanie studentów z technikami wykorzystywanymi w badaniach magnetycznych Ziemi, jej historii geologicznej, skał i osadów, środowiska naturalnego i wpływów antropogenicznych.

W ramach praktikum uczestnicy wykonują cztery zadania tematyczne:

- opracowanie zmienności mineralogicznej profilu skał osadowych,

- kartowanie magnetyczne przypowierzchniowych warstw gleb i zwietrzelin,

- odtwarzanie zapisu paleomagnetycznego oraz dawnej paleogeografii kontynentów,

- odtwarzanie kierunków paleonaprężeń i powierzchni sedymentacyjnych na podstawie kierunkowego ułożenia ziaren mineralnych.

Praktikum obejmuje łącznie 4 dni zajęć terenowych i laboratoryjnych w Europejskim Centrum Edukacji Geologicznej (UW) w Chęcinach.

Semestr letni 2024/25

• Wykład - 30 godzin

Przedmiot przedstawia ekosystemy jeziorne oraz badania jezior i osadów jeziornych w kontekście zmian klimatycznych. Omawia podstawowe metody badań paleolimnologicznych z uwzględnieniem rekonstrukcji warunków klimatycznych w przeszłości geologicznej.