Przedmioty dla studentów studiów I stopnia r.akad.2025/26 semestr zimowy (grupa przedmiotów zdefiniowana przez Wydział "Artes Liberales")

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Tematem konwersatorium jest recepcja Akropolu ateńskiego w nowożytnych relacjach z podróży greckich, ale także szerzej - Akropol jako temat kultury polskiej i europejskiej.

W odniesieniu do odbioru Akropolu przez nowożytnych podróżnych kontekstem dla tego zagadnienia będzie „podróż grecka”, zwłaszcza w wieku XIX i XX, rozpatrywana na tle tradycji podróżowania sięgającej antyku. To jest pierwszy aspekt tytułowego tematu zajęć, skonkretyzowany jednak na temacie recepcji Akropolu, a także Aten. Analizować i interpretować będziemy teksty przedromantycznych i romantycznych podróżnych, a także twórców XX-wiecznych.

Osobnym wątkiem zajęć będzie Akropol ateński jako temat kulturowy, obecny w nowożytnej refleksji nad sztuką, w poezji czy w projektach kulturowych i teatralnych, np. Wyspiańskiego oraz w inscenizacjach jego dramatu Akropolis. Uprzywilejowanym tematem konwersatorium będzie związana z podróżą grecką refleksja nad tożsamością Europy.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Celem Konwersatorium jest pokazanie jak na przestrzeni wieków zmieniały się i ewoluowały wyspy narodzone w europejskiej wyobraźni. Dyskusje na temat fragmentów sławnych tekstów literackich poświęconych wyspom uzupełnione będą o nieobowiązkowe lektury esejów i artykułów popularnonaukowych poświęconych nissologii (nauce o wyspach). Zajęcia podzielone zostały na trzy bloki: Avalon, wyspy wyobrażone (literatura fantastyczna). Atlantyda, wyspy alegoryczne (literatura utopijna) I-lands, wyspy metaforyczne (literatura dystopijna). Fantastyczne wyspy są symbolem osamotnienia i alienacji, planetami w miniaturze, których środowisko jest tak kruche jak ekologia naszego globu, jak i fantastycznym marzeniem o odległych, oderwanych od rzeczywistości, światach.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

W ramach zajęć przeprowadzimy wspólną lekturę jednego z kanonicznych tekstów modernizmu, zwłaszcza wczesnego, uwzględniając pojęcia wiecznego powrotu, nadczłowieka, trzech przemian ducha, afirmacji życia. Tak rzekł Zaratustra sytuuje się pomiędzy literaturą a filozofią i doczekał się wielu interpretacji. Przyjrzymy się interpretacjom G. Deleuze’a, M. Pąkcińskiego, K. Michalskiego. Tekst polskich tłumaczeń odnosić będziemy do niemieckiego oryginału.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Na kursie w zarysie omawiane są wybrane aspekty teologii oraz historii judaizmu i chrześcijaństwa w krajach basenu Morza Śródziemnego, a także zarys historii islamu na tych terenach. Omawiane są też w zarysie relacje i wzajemna koegzystencja wyznawców tych trzech wielkich religii monoteistycznych. Jednym z ważniejszych tematów kursu są chrześcijańskie ośrodki religijne znajdujące się m.in. w Konstantynopolu, Rzymie, Aleksandrii, Antiochii. Priorytetowo zostanie również przedstawiona Jerozolima jako święte miasto chrześcijaństwa, judaizmu oraz islamu. W czasie zajęć studenci poznają także historię relacji chrześcijan Wschodu i Zachodu z wyznawcami islamu. Studenci zapoznają się także z podstawowymi cechami sztuki tworzonej na tym obszarze na przestrzeni wieków przez chrześcijaństwo, judaizm i islam. Omawiane są wybrane teksty liturgiczne powstałe w interesującym nas obszarze geograficznym. Przedstawione są wspólne tradycje, związane ze świętami i etapami życia ich wyznawców.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Konwersatorium ma na celu pokazanie jak powieści skierowane do młodzieży, w których obecna jest przemoc wobec zwierząt, wywierają wpływ na współczesne postrzeganie relacji ludzko-zwierzęcych. Podczas zajęć będziemy czytać i omawiać teksty poświęcone rozmaitym formom wykorzystania zwierząt; zarówno komercyjne (hodowle przemysłowe, cyrki, hodowle futrzarskie, wyścigi psów), jak i indywidualne (porzucenie) lub takie, w których zwierzę nie jest celem przemocy, lecz staje się mimowolną ofiarą (eksperymenty na zwierzętach, utrata siedlisk podczas wycinania lasów). Kontekstem dla wspólnych rozważań będą teksty teoretyczne skoncentrowane na etyce wobec zwierząt (Peter Singer, Tom Regan, Frans de Waal, Marc Bekoff, Donna Haraway, Rosi Braidotti).

Rok akademicki 2025/26

• Konwersatorium - 60 godzin

Eksperymentalny autorski wykład wykorzystujący dramat i jego sceniczne realizacje jako świadectwa stanu kondycji ludzkiej. Nie historia dramatu będzie więc jego głównym przedmiotem a próba ukazania na bazie rozwoju formy dramatycznej istotnych przemian związanych z oswajaniem przez człowieka i gatunek ludzki fenomenu życia i jego najistotniejszych aspektów (stosunku do ja, stosunku do my, do natury, do boga/bogów). Celem wykładu jest ukazanie dramatu jako źródła fascynujących badań i rozmyślań z gruntu interdyscyplinarnych i dla takiego wielodziedzinowego a nawet wieloobszarowego grona został przygotowany. Mile widziani filolodzy wszelkiej maści, zwłaszcza klasyczni, historycy, historycy sztuki, psycholodzy, socjolodzy, kulturoznawcy, religioznawcy, etnografowie, prawnicy, biolodzy, medycy, prawnicy, księża, aktorzy i reżyserzy, kuglarze i cyrkowcy, sportowcy, słowem wszyscy, którzy na serio traktują swoje poszukiwania odpowiedzi na najważniejsze i odwieczne pytania ludzkości.

Semestr zimowy 2024/25

• Konwersatorium - 30 godzin

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Zajęcia mają na celu zaznajomienie studentów nie specjalizujących się w dziedzinie nauk biologicznych z teorią ewolucji i historią życia na Ziemi. Poruszane też będą zaganienia związane z odbiorem społecznym teorii ewolucji i jej krytyką.

Semestr zimowy 2024/25

• Konwersatorium - 60 godzin

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 60 godzin

W większości języków europejskich kategorię granicy można wyrazić dwojako: jako kres (border, confine) oraz jako otwarcie się na ziemie usytuowane przed patrzącym (frontier, frontiera).

W kulturze europejskiej nauki humanistyczne są powołane do tego, by w poszukiwaniu prawdy przekształcać kres w otwarcie, pewność w wątpienie, dogmaty w niewiedzę. Dzięki takiemu nieustannemu przekształcaniu człowiek, przekraczając granicę i lokując siebie samego w centrum tego, co nieznane, nadaje coraz to nowe znaczenia własnej historii, samemu sobie i swojej funkcji w świecie oraz próbuje ustalić relacje z otaczającymi go artefaktami kulturowymi i z naturą.

Semestr zimowy 2024/25

• Konwersatorium - 30 godzin

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Zajęcia prezentują genezę i charakterystykę islamu na Bałkanach, a następnie omawjając kolejno kraje regionu i ich relacje z islamem rozumianym jako rzeczywistość kulturowa, religijna i polityczna, porządkują rozbudowaną i wielowątkową wiedzę na ten temat.

Semestr letni 2024/25

• Lektorat - 60 godzin

Rok akademicki 2025/26

• Lektorat - 60 godzin

Kurs obejmuje naukę języka kaszubskiego od podstaw. Celem przedmiotu jest poznanie języka w mowie i w piśmie na poziomie podstawowym, toteż kurs jest skierowany do wszystkich chętnych, niezależnie od studiowanego kierunku. Przedmiot daje unikalną możliwość nauki najbardziej wysuniętego na północ języka zachodniosłowiańskiego, jedynego żywego spadkobiercy kontinuum połabsko-kaszubskiego, jak też poznania podstawowych zagadnień dotyczących kultury i literatury kaszubskiej.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Podczas semestralnego kursu omówimy dzieła komiksowe stanowiące komentarz do różnych kwestii społecznych obecnych we współczesnym świecie (jak równouprawnienie, koncepcje miasta, wizje przyszłości, teorie spiskowe, nierówności ekonomiczne i inne). Zajęcia są podzielone na bloki tematyczne, a lektury zostały dobrane tak, by naświetlały wskazane zagadnienia z różnych stron. Kryterium doboru lektur w pierwszej kolejności był temat, a dopiero w dalszej – jakość samego komiksu i jego znaczenie w historii tego gatunku artystycznego (choć niejednokrotnie będziemy omawiać arcydzieła i przyglądać się ich konstrukcji). Dyskusje w założeniu mają dotyczyć wielostronnego podejścia do sygnalizowanej tematyki, ale też kwestii związanych z poetyką komiksu – co za każdym razem sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, co daje użycie komiksu jako narzędzia krytyki społecznej i jak zmienia przekaz.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Moduł poświęcony jest analizie roli religii w kształtowaniu się współczesnej tożsamości narodowej i etnicznej w Ukrainie. Zajęcia mają na celu przestawienie historii chrześcijaństwa w Ukrainie – zwłaszcza prawosławia i grekokatolicyzmu – od chrztu Rusi Kijowskiej aż po współczesne procesy związane z autokefalią Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego oraz delegalizacją Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego w kontekście obecnej sytuacji geopolitycznej tego kraju.

Głównym celem kursu będzie zapewnienie osób studenckim wiedzy potrzebnej do zrozumienia problematyki i zmian zachodzących w tym kraju pod względem transformacji struktur kościelnych. Zajęcia będą stanowić również okazję do poznania współczesnej diaspory prawosławnej i greckokatolickiej w Polsce oraz zmian w ramach tych społeczności spowodowanych skutkami wojny rosyjsko-ukraińskiej.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Przedmiotem zajęć będzie wnikliwa analiza wybranych dzieł prozatorskich z kanonu literatury zachodniej (austriackiej, brytyjsko-amerykańskiej, włoskiej, niemieckiej), które – pisane na przestrzeni całego XX i na początku XXI wieku – po dziś dzień obecne są w dyskursie nad początkami, konstytuowaniem się i zmierzchem systemów totalitarnych we Włoszech, Niemczech i Europie Środkowo-Wschodniej. Istotnym zagadnieniem naszej dyskusji będzie zderzenie nowych ideologii politycznych z europejską tradycją, ukonstytuowaną na przestrzeni czasowej od starożytności po wiek XIX. Celem dyskusji będzie analiza tych zderzeń na bazie lektury wybranych powieści oraz próba zdefiniowania różnic i podobieństw między nimi.

Semestr zimowy 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Późnokapitalistyczne ciało to ciało zmęczone, przeobrażone i zmodyfikowane, ciało w wersji 2.0. Przedmiot nauki, ekonomii, polityki, a także namysłu teoretycznego. Podczas zajęć zajmiemy się krytyką uwikłania medycyny w politykę oraz tym, w jaki sposób technologia może być wykorzystana jako narzędzie opresji i emancypacji. Tematem naszych zajęć będą strategie odzyskania ciała przez teorie feministyczne i queerowe.

Będziemy czytać feministyczne i queerowe teksty powstałe począwszy od lat 90. XX wieku do czasów obecnych. Nasze wspólne lektury uporządkujemy według klucza „mięso, medycyna, maszyna”, czyli trzech linii konceptualizacji ciała skupiających się na krytyce dyskursu filozoficznego, naukowego i technologicznego.

Semestr letni 2024/25

• Konwersatorium - 30 godzin

Semestr zimowy 2025/26

• Warsztaty - 30 godzin

Semestr letni 2025/26

• Konwersatorium - 30 godzin

Zajęcia przygotowujące studentów do skutecznego komunikowania się w środowisku akademickim i poza nim. Podczas zajęć studenci zdobywają wiedzę i umiejętności konieczne do pracy naukowej w szczególności przygotowywania wypowiedzi ustnych, prezentacji, udziału w dyskusji. Uczestnicy będą doskonalili umiejętność gromadzenia i porządkowania wiedzy, a następnie prezentowania w formie ustnej (dyskusja, udział w konwersatorium, debacie, prezentacja wyników badań, projektu, wystąpienie konferencyjne).