Przedmioty w rejestracji Filozofia. Rejestracja na wykłady monograficzne, 2025/26 (całoroczne i sem.zim.) 3800-2025Z-W

• Wykład monograficzny - 30 godzin

The main goal of the lecture is to provide a general overview of selected self-cultivation philosophies in ancient Greece and in Asia and to show that the conceptual framework of philosophy as a spiritual exercise and care of the self presented by Pierre Hadot and Michel Foucault can be successfully applied not only to Greek and Roman but also to some extent to Indian and Chinese traditions. We will consider the topic of self-cultivation from a comparative perspective thus showing that the very idea of philosophy is not exclusively a Western notion. Some concepts of Buddhist thought will be presented as well, both in its original Indian context as well as in its later developments in East Asia.

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Najpierw podjęty zostanie temat relacji między filozofią a literaturą (zwłaszcza powieściową), a następnie różne sposoby interpretowania twórczości Dostojewskiego – zarówno klasyczne, jak i najbardziej współczesne kontynuacje czy odpowiedniki. Obszarem zaś głównym prezentacji będzie późna twórczość Fiodora Dostojewskiego (Biesy, Młodzik, Bracia Karamazow, Dziennik pisarza).

First, the topic of the relationship between philosophy and literature (especially the novel) will be discussed, followed by various ways of interpreting Dostoyevsky's work – both classical and the most contemporary continuations or equivalents. The main area of the presentation will be the late work of Fyodor Dostoyevsky (The Demons, The Young Man, The Brothers Karamazov, The Writer's Diary).

• Wykład monograficzny - 60 godzin

Najważniejsze zagadnienia składni (zasada kompozycjonalności, gramatyka kategorialna (Husserl, Frege, Geach, Montague), semantyki (m.in. znaczenie a odniesienie, nazwy i deskrypcje, klasyczne koncepcje znaczenia zdań, internalizm a eksternalizm, wyrażenia okazjonalne) i pragmatyki (czynności mowy, implikatury, presupozycje, minimalizm semantyczny a kontekstualizm).

• Wykład monograficzny - 60 godzin

Wykład poświęcony jest wprowadzeniu do podstawowych problemów filozofii nauki i obejmuje m.in. następujące zagadnienia: metodologiczne konteksty odkrycia, uzasadnienia i badania, teorie racjonalności naukowej a historia nauki, pojęcie nauki, problem indukcji, kryterium demarkacji, baza empiryczna nauki, język obserwacyjny a język teoretyczny, neopozytywizm, falsyfikacjonizm, teoria naukowych programów badawczych, teorie racjonalności naukowej L. Laudana, filozofia nauki T. S. Kuhna, spór realistów z antyrealistami, status bytów teoretycznych według W. V. O. Quine’a, empiryzm konstruktywny B. van Fraassena, twierdzenie o niezdeterminowaniu teorii przez dane, holizm, czynniki pragmatyczne a wartości poznawcze, fallibilizm, konwencjonalizm, paradoksy potwierdzania, nowa zagadka indukcji N. Goodmana, interpretacje prawdopodobieństwa (teoria matematyczna, interpretacja klasyczna, logiczna, subiektywistyczna i częstościowa), rola prawdopodobieństwa w nauce, modele wyjaśniania.

• Wykład monograficzny - 60 godzin

- Zagadnienia wstępne: przedmiot i zakres filozofii religii; różnorodność jej uprawiania; filozofia religii a dyscypliny i jakości pokrewne (religia, religioznawstwo, teologia); kwestie etymologiczne; kształtowanie się, rozwój, względna odrębność filozofii religii w ramach filozofii,

- Koncepcje istoty i źródeł religii: redukcjonizm psychologiczny (Freud, Jung, Fromm); redukcjonizm socjologiczny (Marks, Durkheim, Weber); fenomenologia religii (Otto, Scheler, van der Leeuw, Eliade); religia jako inspiracja dla filozofii (neotomizm, rosyjska filozofia religijna, teologia protestancka, filozofia dialogu).

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Zajęcia koncentrują się na problemowej prezentacji historii filozofii, przez co student zyskuje możliwość nowego spojrzenia na kształtowanie się kluczowych zagadnień filozofii (problemów etycznych, ontologicznych i kosmologicznych, relacji duszy i ciała, myśli i języka do rzeczywistości) oraz pojęć filozoficznych z dziedziny filozofii starożytnej (takich jak filozofia, piękno, dobro, byt, Bóg, idea, wola, intelekt, cnota, twórczość, natura, czas). Ponadto, z perspektywy problemowej przedstawione zostanie formowanie się i wzajemne oddziaływanie szkół i nurtów filozoficznych. Istotnym wątkiem kursu jest ukazanie specyfiki poszczególnych epok w historii filozofii starożytnej, zwłaszcza tych mniej znanych, takich jak filozofia hellenistyczna oraz filozofia późnej starożytności.

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Przedmiotem zajęć będzie nowożytna antropologia filozoficzna ujęta w ścisłym powiązaniu z kulturowymi, ekonomicznymi i społecznymi procesami historycznymi. Wychodzimy z założenia, że antropologia filozoficzna może być zarazem teorią rozpatrywalną pod kątem jej adekwatności do opisu zasad świata społecznego, jak i praktyką ustanawiającą nowe sposoby jego rozumienia, a także jego instytucje i wartości. Będziemy kładli szczególny nacisk na ów „performatywny” aspekt antropologii filozoficznej. Chcemy także sproblematyzować dwa kluczowe zagadnienia. Po pierwsze wyłonienie się nowoczesnych nauk o człowieku jako autonomicznej dziedziny wiedzy. Po drugie granice i sens pojęcia nowoczesności (sens ten pozostaje związany z procesem autonomizacji domeny świata społecznego). Będziemy sięgali do teorii klasycznych myślicieli epoki nowożytnej od Machiavellego do Milla, a rozważając je posługiwać się będziemy współczesnymi diagnozami nowoczesności (Marcuse, Weber, Foucault).

• Wykład monograficzny - 60 godzin

Celem zajęć jest elementarne wprowadzenie do logik nieklasycznych, ze szczególnym uwzględnieniem tych logik, które znajdują zastosowania w filozofii, matematyce i kognitywistyce. Omówione będą między innymi logiki modalne, wielowartościowe, intuicjonistyczne, parakonsystentne i niefregowskie.

• Wykład monograficzny - 60 godzin

Celem wykładu będzie zastanowienie się nad współczesną sytuacją filozofii w zakresie jej najbardziej podstawowej problematyki ontologicznej i teoriopoznawczej, którą łącznie proponuję określać mianem problematyki metafizycznej. Częścią tego namysłu będzie wskazanie na główną tendencję rozwojową, za sprawą której wyłonił się współczesny paradygmat filozofii. Tendencja ta wiąże się z właściwym filozofii nowożytnej nominalizmem i transcendentalizmem oraz z problemami, na jakie określone przez nie sposoby myślenia natrafiały w konfrontacji przede wszystkim z gwałtownym rozwojem matematyki i nauk przyrodniczych w ciągu ostatnich dwóch stuleci. Jednak głównym zadaniem wykładu będzie poszukiwanie nowych pojęć i pomysłów, które pozwoliłyby filozofii skuteczniej radzić sobie z wyzwaniami płynącymi ze strony kształtującego się na naszych oczach i nieustannie ewoluującego obrazu świata.

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Wykład dotyczy polskiej filozofii w XX wieku. Poświęcony jest różnym przedstawicielom, nurtom i szkołom, ale największy nacisk kładzie się na filozofię Szkoły Lwowsko-Warszawskiej, najważniejszej szkoły filozoficznej w Polsce w XX wieku.

• Wykład monograficzny - 60 godzin

Wykład dotyczyć będzie rozwoju wątku sokratycznego w myśli patrystycznej i średniowiecznej. Podjęta zostanie kwestia samopoznania w antropologii min. Augustyna, Grzegorza z Nyssy, Bernarda z Clairvaux, Abelarda, Bonawentury, Mistrza Eckharta.

• Wykład monograficzny - 30 godzin

Celem zajęć jest wprowadzenie w przystępny sposób podstawowych pojęć związanych z semantyką języków formalnych. Podstawowy problem dotyczy tu możliwych interpretacji (modeli) dla danej teorii: czym są, jakie są między nimi zależności – i jak owe narzędzia zastosować w analizie filozoficznej.